Publikacje » Chagall

 

Katalog do wystawy „Chagall – ilustracje do Biblii”. Wstęp do katalogu napisali: Ewa Talacha – prezes Stowarzyszenia oraz ks. Roman Krawczyk – profesor zwyczajny Akademii Podlaskiej
w Siedlcach.

„Jestem malarzem i jeśli wolno mi tak powiedzieć, jestem malarzem nieświadomie świadomym”
M.Chagall - „Renaissance” Nev York, 1945

     Marc Chagall (wł. Mosze Segał) urodził się 7 lipca 1887 roku we wsi Pestkowatik w carskiej Rosji (obecnie Białoruś) w ubogiej rodzinie żydów chasydzkich. Młodość spędził w Witebsku, tam zaczął się uczyć malarstwa u Jehudy Pena. Od 1907 roku studiował w akademii Petersburskiej, następnie u Lwa Baksta.
     Lata 1910-14 spędził w Paryżu, gdzie zetknął się z kubistami i poetami awangardy, m.in. G. Apollinaireem i M. Jacobem. W latach 1914-22 przebywał w Rosji; w czasie rewolucji był komisarzem sztuk pięknych w Witebsku, gdzie założył akademię malarską. Od 1919 roku współpracował w Moskwie z teatrem żydowskim - wykonywał scenografie, malowidła ścienne w foyer teatru. W roku 1922 opuścił Moskwę i wyjechał do Berlina, następnie w 1923 do Paryża. W latach 1941-46 przebywał w USA i w Meksyku, gdzie projektował dekoracje i kostiumy do baletów „Aleko” (1942), „Ognisty ptak” (1945). W 1947 roku powrócił do Paryża. Od 1966 roku mieszkał w Saint-Peul-de-Vence, gdzie 28 marca 1985 roku zmarł.
     Twórczość i autobiografia Chagalla przeplatają się wzajemnie - Jego kolorowy świat mitu i magii, pełen dziwacznych stworzeń i cudownych wydarzeń wywodził się z rzeczywistych wspomnień i doświadczeń, które prze¬tworzył we własnej wyobraźni. Początkowo malował obrazy naiwno - realistyczne, w roku 1910 uległ przelotnie wpływowi kubizmu. Zbliżając się do symbolizmu i sur¬realizmu rozwinął całkowicie indywidualny styl, tworząc własny, pełen liryzmu świat fantazji, snu i baśni, świat poetyckiej metafory, zmysłowej afirmacji życia, miłości i radości.
Głównym źródłem twórczości Chagalla były wspomnienia z młodości, które przewijają się w postaci motywów zaczerpniętych z żydowskich obrzędów, zwyczajów i folkloru małych miasteczek. W Jego malarstwie przeważa subtelna i pogodna tematyka miłosna i pejzaże z częstym motywem kwiatów, skrzypiec, uskrzydlonych zegarów i postaci. Występują też obrazy z figurami zoomorficznymi, sceny religijne i biblijne oraz liczne portrety żon: Belli i Wawy oraz córki Idy.
     Środki wyrazu jakimi posługuje się Chagall to ekspresywność koloru z przewagą żywych czerwieni, błękitów i zieleni, deformacje, naruszanie proporcji, kontrastowe zestawianie elementów rzeczywistości w nie-zwykłych sytuacjach.
M. Chagall był artystą wszechstronnym, zajmował się też grafiką, ceramiką, rzeźbą, ilustrował książki, projektował witraże, mozaiki, gobeliny.
Są tematy, które trwają w sztuce przez wieki. Przemijają pokolenia, zmieniają się gusty, style, sposoby obrazowania i związane z nimi techniki artystyczne, a pew¬ne wątki tematyczne poruszają niezmiennie wyobraźnię artystów. Jednym z owych „wielkich” tematów w kulturze jest Biblia. Temat ten zgłębiał też Chagall.
„Od najwcześniejszej młodości byłem urze¬czony Biblią - zawsze mi się wydawała i nadal wydaje, najbogatszym źródłem poezji wszechczasów. Od tamtej pory poszukiwałem jej odblasku w życiu i sztuce. Biblia jest jakby rezonansem natury i tę tajemnicę starałem się przekazać” (M. Chagall -1979 r.)
      Ilustracje do Biblii zamówił u Chagalla w 1930 roku paryski marszand sztuki Ambroise Vollard.
     W roku 1931 malarz wyjechał wraz z żoną i córką do Palestyny, by osobiście zaczerpnąć ze źródła chrześcijańskiej i żydowskiej religii, aby głębiej wejść w świat Biblii. W Palestynie rozpoczął prace nad akwafortami do Biblii. Wojna spowodowała kilkunastoletnią przerwę w tej pracy. W roku 1939, w momencie śmierci Vollarda, ukończonych było 66 ilustracji do Biblii. Kolejne ilustracje powstały we Francji dopiero w roku 1952. Ostateczna ich postać opublikowana została w 1956 roku w wydawnictwie Teriadea.
     Wydano 105 litografii pt. „Ilustrations pour da Bible-VERVE-Bible I", przedstawiających historię od stwo¬rzenia świata do Proroków.
Bardzo ważną rolę w dziele Chagalla odegrał kolor, jako istotny element ekspresji artystycznej.
     Artysta stworzył specjalny język kolorów o cha¬rakterze symbolicznym, za pośrednictwem którego przekazał widzowi określone treści artystyczne. W roku 1966 została wydana seria 24 litografii, które ilustrują księgę Wyjścia i życia Mojżesza. Wszystkie te prace stały się punktem wyjściowym dla monumentalnego dzieła zgromadzonego w Musee National Biblique Marc Chagall w Nicei, które artysta zaczął tworzyć w 1969 roku, a jego otwarcie nastąpiło 7 lipca 1973 roku. Wieloletnia praca Chagalla akwafortami do Biblii przyniosła znakomite efekty. Powstała niezwykła kolekcja grafik, będąca wynikiem głębokich przemyśleń artysty, który stworzył własne, mistyczne przesłanie Biblii - wypływający z głębi duszy akt wiary, bo jak powiedział: „Nie przeczytałem Biblii, ja ją wyśniłem”.

Ewa Talacha, ze wstępu "Chagall"