Publikacje » Kultura pogranicza. Pogranicze kultur.

     Książka „Kultura pogranicza – pogranicze kultur”. Wydana wspólnie z Wyższą Szkołą Humanistyczną im. A. Gieysztora w Pułtusku w 2005 roku. Redakcja naukowa książki: Adam Bobryk. Celem publikacji było ukazanie wieloaspektowych procesów identyfikacji, akomodacji i asymilacji występujących na obszarach pogranicza. Pogranicza to nie tylko tereny styku administracyjnych granic państwowych. Występują one także w różnych regionach niezależnie od ich umiejscowienia geopolitycznego. Wpływają na to przede wszystkim złożone procesy wynikające z wielokulturowości społeczeństw, poszukiwania tradycji, prób dominacji, odnajdywania się w nowej rzeczywistości politycznej. Paradoksalnie coraz dynamiczniejsze procesy globalizacji powodują potrzebę nowego zdefiniowania stosunku do narodu i kultury narodowej. Pomimo więc tendencji zmierzających do ujednolicenia, zwłaszcza poprzez kulturę masową, mamy do czynienia z występowaniem licznych sfer pogranicza wynikających ze styku rozmaitych narodów i kultur. Interesujące jest więc, jaki wpływ wywierają one wzajemnie na siebie.

     Celem niniejszej publikacji jest ukazanie wieloaspektowych procesów identyfikacji, akomodacji i asymilacji występujących na obszarach pogranicza. Pogranicza to nie tylko tereny styku administracyjnych granic państwowych. Występują one także w różnych regionach niezależnie od ich umiejscowienia geopolitycznego. Wpływają na to przede wszystkim złożone procesy wynikające z wielokulturowości społeczeństw, poszukiwania tradycji, prób dominacji, odnajdywania się w nowej rzeczywistości politycznej. Paradoksalnie coraz dynamiczniejsze procesy globalizacji powodują potrzebę nowego zdefiniowania stosunku do narodu i kultury narodowej. Pomimo więc tendencji zmierzających do ujednolicania, zwłaszcza poprzez kulturę masową. mamy do czynienia z występowaniem licznych sfer pogranicza wynikających ze styku rozmaitych narodów i kultur. Interesujące jest więc, jaki wpływ wywierają one wzajemnie na siebie.
     Problematyką pogranicza zajmuje się wiele dyscyplin naukowych. Wynika to ze specyfiki tego obszaru badawczego. Dlatego też wśród autorów niniejszej książki są socjolodzy, politolodzy, historycy, teolodzy, etnolodzy, psycholodzy, pedagodzy, geografowie, filozofowie, literaturoznawcy i filolodzy. Reprezentują oni ponad dwadzieścia pięć ośrodków akademickich i instytucji nie tylko z Polski, ale również Białorusi, Rosji, Mołdawii i Węgier. Taka różnorodność ułatwia wieloaspektowe podejście do analizowanego problemu. Daje również możliwość zapoznania się z dorobkiem licznych ośrodków prowadzących badania poświęcone zagadnieniu pogranicza.
     Dobór artykułów akcentuje ścisły związek procesów społecznych z kształtowaniem się i funkcjonowaniem instytucji oraz zjawisk kulturowych. Pomimo występowania ich w odmiennych społeczeństwach pewne właściwości są wspólne. Dla lepszego ukazania tego zagadnienia skoncentrowano się przede wszystkim na przedstawieniu kierunków badawczych i wybranych problemów dotyczących naszego regionu Europy. Ważnym elementem jest również zwrócenie uwagi na tożsamość, poprzez którą jednostki i grupy umiejscawiane są w różnych obszarach rzeczywistości społecznej, zwłaszcza na obszarach styku kulturowego. Aktywizacja badań nad procesami pogranicza ma istotne znaczenie praktyczne, zwłaszcza w okresie intensywnych działań zmierzających do integracji.
     Książka jest próbą poszukiwania odpowiedzi, gdzie występuje kultura po-granicza, a gdzie mamy do czynienia z pograniczem kultur.

Adam Bobryk, ze wstępu "Kultura pogranicza. Pogranicze kultur."